Email-таратылым глоссарийі
Таратылымдарда, есептерде және домен баптауларында кездесетін сөздер. Оларды білсеңіз, статистиканы оқу, SPF пен DKIM баптау және хаттың неге жетпегенін түсіну оңай.
A
- A/B testingA/B-тестілеу (сплит-тест): хаттың екі нұсқасын базаның шағын бөліктерінде тексеру, қайсысы жақсы жұмыс істейтінін анықтап, жеңімпазды қалғандарына жіберу.
- APIAPI (Application Programming Interface, бағдарламалық интерфейс): бір бағдарлама екіншісіне жүгініп, онымен адамның қатысуынсыз деректермен алмасатын командалар жиыны. Әдетте бұл JSON форматындағы жауабы бар HTTP бойынша сұраулар.
- AuthenticationАутентификация (түпнұсқалықты тексеру): пайдаланушының, серверді немесе хаттың шынымен өздері айтқандай екенін растайтын рәсім. Сайтта бұл құпиясөзді немесе қосымшадағы кодты тексеру, поштада хаттың жіберуші мекенжайындағы домен иесінен келгенін тексеру.
- Author Domain Signing Practices (ADSP)ADSP (Author Domain Signing Practices): DKIM-нің ескірген кеңейтімі, ол арқылы домен иесі DNS-те оның барлық хаттарына қол қойылатынын мәлімдей алатын. RFC 5617-де сипатталған, ал 2013 жылы тарихи құжат мәртебесіне ауыстырылған және енді қолданылмайды.
- AutomatizationТаратылымдарды автоматтандыру: хаттар жазылушының әрекетіне жауап ретінде немесе уақыт бойынша, әр науқанды қолмен іске қоспай өздігінен кетеді. Көбіне бұл тізбектер: қарсы алу сериясы, тасталған себет туралы еске салу, туған күнмен құттықтау, баяғыда хат ашпағандарды қайтару.
B
- BounceBounce (бас тарту, қайтару): алушы серверінің хаттың жеткізілмегені туралы жауабы. Сервер не SMTP-сессия кезінде қате кодымен бірден бас тартады, не кейін жіберушіге жеткізілмегені туралы хат жібереді.
- Bounce rateBounce rate (жеткізілмеу пайызы): алушы сервері қабылдамаған хаттардың жіберілгендер санына қатынасы. 10 000 хаттан 150 қайтса, bounce rate 1,5 % болады.
C
- Clickthrough Rate (CTR)CTR (Clickthrough Rate, басылымдылық): хаттағы кемінде бір сілтемені басқан алушылардың жеткізілген хаттар санына қатынасы. 10 000 хат жеткізіліп, 300 адам басса, CTR 3 % болады.
- ConversionКонверсия: қажетті әрекетті жасай алатындардың ішінен оны жасаған адамдар үлесі. Әрекет кез келген болуы мүмкін: сатып алу, тіркелу, өтінім, файл жүктеу.
D
- DeferDefer (кейінге қалдырылған жеткізу): алушы серверінің хатты қабылдаудан уақытша бас тартуы, содан кейін жіберуші сервері хатты кезекте қалдырып, кейін жіберіп көреді. Алушы сервері бұл кезде 4-тен басталатын кодпен жауап береді, мысалы 421 немесе 451.
- Delivery rateDelivery rate (жеткізілу пайызы): алушылар серверлері қабылдаған хаттардың жіберілгендер санына қатынасы. Формула қарапайым: жіберілгеннен бас тартуларды алып тастап, жіберілгенге бөлу. 10 000 хаттан 9 850 қабылданса, delivery rate 98,5 % болады.
- DKIMDKIM (DomainKeys Identified Mail): хатқа доменнің кілтімен қолтаңба, ол арқылы пошта провайдері хатты домен иесі жібергенін және оның жолда өзгермегенін тексереді. RFC 6376-да сипатталған.
- DMARCDMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance): доменнің DNS-індегі ереже, ол пошта провайдерлеріне доменнің атынан хаттар SPF және DKIM тексеруінен өтпесе, олармен не істеу керектігін айтады. RFC 7489-да сипатталған.
- DNSDNS (Domain Name System, домендік атаулар жүйесі): example.com сияқты атауларды IP-мекенжайларға айналдыратын және доменнің басқа мәліметтерін сақтайтын таратылған жүйе. Сайтты ашқанда немесе хат жібергенде, компьютер алдымен DNS-тен қайда жүгіну керегін сұрайды.
- DomainДомен (домендік ат): интернеттегі адам оқитын мекенжай, мысалы example.com, ол DNS арқылы серверлердің IP-мекенжайларымен байланысқан. Домен бойынша сайт ашылады, және ол электрондық пошта мекенжайында @ белгісінен кейін тұрады.
- Double opt-inDouble opt-in (жазылуды екі рет растау): адам алдымен мекенжайды формада қалдырып, содан кейін оны хаттағы сілтеме арқылы растайтын жазылу тәсілі. Сілтеме басылмайынша, мекенжай таратылымға түспейді.
E
- E-commerceЭлектрондық коммерция (e-commerce): тауарлар мен қызметтерді интернет арқылы сату, интернет-дүкендер мен маркетплейстерден бастап сервистерге жазылу мен онлайн-курстарға дейін.
- E-mailingEmail-таратылым: алдын ала жиналған мекенжайлар тізімі бойынша бірден көп алушыға жіберілетін хат. Бұл компания жаңалығы, акция, мақалалар дайджесті немесе оқыту хаттарының сериясы болуы мүмкін.
- Email Service Provider (ESP)ESP (Email Service Provider, email-таратылым сервисі): хаттарды жаппай жіберуге құралдар мен инфрақұрылым беретін компания: жазылушылар базасын сақтау, хат редакторы, жіберу, статистика, автоматты тізбектер. Gmail, Яндекс Поштасы немесе Mail.ru сияқты адамдардың жәшіктері бар пошта провайдерлерімен шатастырмаңыз: ағылшын тілді тәжірибеде оларды mailbox providers деп атайды.
- Email-маркетингEmail-маркетинг: клиенттермен хат арқылы жұмыс, жаңа жазылушыны қарсы алудан бастап тұрақты жаңалықтарға, акцияларға және тасталған себет туралы еске салуларға дейін. Адам мекенжайын өзі қалдырып, хат алуға келіскен, сондықтан бұл жарнама алаңына емес, сізге тиесілі арна.
F
- FishingФишинг (phishing): құпиясөзді, карта деректерін алдап алу немесе зиянды бағдарлама орнатуға мәжбүрлеу үшін өзін банк, дүкен, сервис немесе таныс адам ретінде көрсететін алаяқтық хаттар мен сайттар.
- Footer of mailХаттың футері (төменгі жағы): хаттың қызметтік ақпараты бар төменгі бөлігі. Әдетте онда бас тарту сілтемесі, компания атауы мен байланыстары, адамның хатты неге алғанын түсіндіру, әлеуметтік желілер мен сайтқа сілтемелер болады.
- FrameФрейм: бір веб-беттің ішінде басқа, бөлек бетті көрсету тәсілі. Қазіргі HTML-де бұған iframe тегі қызмет етеді, ал HTML4-тегі ескірген frameset жиыны енді қолданылмайды.
G
- GlavredГлавред: мәтіндегі сөздік қоқыс пен штамптарды табатын және мәтіннің ақпараттық стильге қаншалықты жақын екенін бағалайтын glvrd.ru онлайн-сервисі. Ол кеңселік тілді, бос бағаларды, әлсіз етістіктер мен артық кіріспе сөздерді бөліп көрсетеді, ал қасында әрқайсысының оқырманға қалай кедергі келтіретінін түсіндіреді.
- Google AnalyticsGoogle Analytics: Google-дың тегін веб-аналитика жүйесі, ол сайтқа қанша адам келгенін, қайдан келгенін, онда не істегенін және олардың қаншасы сатып алғанын немесе өтінім қалдырғанын көрсетеді. Қазіргі нұсқасы Google Analytics 4 деп аталады.
- GreylistingГрейлистинг (greylisting, сұр тізімдер): спамнан қорғау тәсілі, онда алушы сервері беймәлім жіберушінің хатын қабылдаудан уақытша бас тартып, қайта әрекетті күтеді.
H
- HostingХостинг: сайтты тәулік бойы интернетке қосылған серверде орналастыру қызметі. Хостинг-провайдер дискіде орын, есептеу ресурстары мен желіні береді, ал сіз онда сайт файлдарын, дерекқорды және жиі поштаны орналастырасыз.
- HTMLHTML (HyperText Markup Language): веб-беттер мен әдемі жасалған хаттар жазылған белгілеу тілі. p, a және img сияқты тегтер бағдарламаға абзац, сілтеме және сурет қайда екенін айтады.
I
- IntegrationИнтеграция: екі бағдарламаның байланысы, онда олар қолмен көшірусіз деректермен өздері алмасады. Мысалы, сайт таратылым сервисіне жаңа жазылушыны береді, ал интернет-дүкен тапсырыс деректерін береді.
- Internet Service Provider (ISP)ISP (Internet Service Provider, интернет-провайдер): адамдар мен ұйымдарды интернетке қосатын компания. Бұрын көптеген ISP клиенттерге өз доменінде пошта жәшіктерін де беретін, сондықтан таратылымдар туралы ағылшын тілді әдебиетте ISP-ді ескі әдетпен пошта провайдерлері деп те атайды.
- IPIP (Internet Protocol): интернеттің негізгі протоколы, ол деректердің пакеттерге қалай бөлінетінін және бір компьютерден екіншісіне қандай мекенжайлар бойынша жеткізілетінін анықтайды. Желідегі әр құрылғы IP-мекенжай алады, және пакеттер онымен жол табады.
- IP-addressIP-мекенжай: желідегі құрылғының сандық мекенжайы, ол бойынша басқа компьютерлер оны тауып, оған деректер жібереді. IPv4-те мекенжай нүкте арқылы 0-ден 255-ке дейінгі төрт санмен жазылады, мысалы 203.0.113.10.
M
O
P
R
- Razor2Razor2 (Vipul's Razor): хаттарды мазмұны бойынша танитын ұжымдық спам сүзгісі. Ол хат мәтінінен сандық іздер есептеп, оларды пайдаланушылар спам деп белгілеп қойған хаттардың іздерінің ортақ базасымен салыстырады.
- Reverse DNSКері DNS (reverse DNS, rDNS): IP-мекенжай бойынша онымен байланысты доменді табатын сұраныс. Бұған PTR типті жазбалар қызмет етеді, оларды IP-мекенжай иесі, әдетте хостинг немесе провайдер, баптайды.
- ROIROI (Return on Investment, салымның өтелуі): тапқанды жұмсалғанмен салыстыратын көрсеткіш. Былай есептеледі: табыс минус шығындар, шығындарға бөлінген, 100 %-ға көбейтілген.
S
- SegmentationСегменттеу: жазылушылар базасын ортақ белгілері бойынша топтарға бөлу, әр топқа оған қызық нәрсені жіберу үшін. Белгілер кез келген болуы мүмкін: қала, жыныс, жазылу көзі, қызығушылықтар, сатып алу сомасы, соңғы ашудың ескіруі.
- SMTPSMTP (Simple Mail Transfer Protocol): пошта серверлері хаттарды бір-біріне беретін және пошта бағдарламаларынан қабылдайтын протокол. Қолданыстағы нұсқасы RFC 5321-де сипатталған.
- SpamСпам: адамға оның келісімінсіз жіберілетін хаттар, көбіне жарнамалық. Ұсыныстың қаншалықты пайдалы екені маңызды емес: мекенжай сатып алынған базадан алынса, сайттардан жиналса немесе адам баяғыда бас тартса, хат спам болып саналады.
- Spam-wordСпам-сөздер: спамда жиі кездесетін, сондықтан оқырмандар мен сүзгілерді сақтандыратын сөздер мен тіркестер. Классикалық мысалдар: «тегін», «шұғыл», «сіз ұттыңыз», «салымсыз табыс», «100 % кепілдік», әсіресе хат тақырыбында, бас әріптермен және көп леп белгілерімен.
- SPFSPF (Sender Policy Framework): доменнің DNS-індегі осы доменнің атынан пошта жіберуге рұқсат етілген серверлер тізімі бар жазба. RFC 7208-де сипатталған.
W
Термин таппадыңыз ба: support@estismail.com